Voorrang op de wachtlijst
Wat is een congestieverzachter?
Een congestieverzachter is een project dat het stroomnet aantoonbaar ontlast, zoals een batterij die op drukke momenten stroom levert in plaats van afneemt. Omdat zo’n project ruimte maakt voor anderen, kan het voorrang krijgen op de wachtlijst voor netcapaciteit. Of een project als congestieverzachter telt, beoordeelt de netbeheerder per aanvraag.
Hoe de voorrang werkt
In congestiegebieden helpen netbeheerders aanvragen normaal op volgorde van binnenkomst. De ACM heeft daarop drie uitzonderingen gemaakt, vastgelegd in een voorrangskader. Projecten voor de veiligheid, zoals ziekenhuizen, defensie en hulpdiensten, krijgen voorrang. Dat geldt ook voor basisbehoeften, zoals woningbouw, scholen en openbaar vervoer. De derde categorie zijn congestieverzachters: projecten die het net ontlasten, zoals batterijen.
Op 1 juli 2026 stonden er 730 aanvragen als congestieverzachter in de wachtrij, 685 voor veiligheid en 491 voor basisbehoeften. Dat zijn samen 1.906 aanvragen met voorrang, van de 15.498 aanvragen in de hele wachtrij. Het gaat om aanvragen die voorrang hebben gevraagd of nog worden beoordeeld, niet om toegekende voorrang.
Wat de netbeheerder meestal wil weten
Of jouw project als congestieverzachter telt, hangt af van een paar vragen. Ontlast jouw project het net op de plek en op de momenten waar de congestie zit? Is dat effect structureel, bijvoorbeeld omdat de netbeheerder het vermogen mag begrenzen of afroepen? En kun je met een doorrekening laten zien wat project per kwartier met het net doet? De precieze criteria verschillen per netbeheerder en per gebied. Vraag ze daarom op voordat je je aanvraag indient.
Ontwikkelingen
De meeste van de 730 aanvragen als congestieverzachter worden nog beoordeeld. Volgens de netbeheerders is deze categorie complexer dan de andere twee, omdat per aanvraag moet worden vastgesteld hoeveel een project het net ontlast. Niet elke aanvraag blijkt een echte congestieverzachter, en een batterij heeft zelf ook ruimte op het net nodig om te kunnen laden. Toch zijn de eerste congestieverzachters inmiddels aangesloten, eerder dan verwacht.
Het kabinet rapporteert voortaan elk halfjaar hoeveel partijen daadwerkelijk met voorrang zijn aangesloten. De ACM evalueert het voorrangskader eind 2027. In het kader maken netbeheerders geen onderscheid meer tussen kleine en grote gebruikers, en mogen ze geen capaciteit meer reserveren voor kleinverbruik.
Wat betekent voorrang voor jouw bedrijf?
Heb je een batterij of een batterijplan, dan is dat de meest voor de hand liggende congestieverzachter. Een batterij die het net op piekmomenten ontlast, kan voorrang krijgen. Leg in jouw aanvraag daarom uit wanneer en hoe de batterij laadt en ontlaadt. Zonnepanelen zelf zijn meestal geen congestieverzachter, maar in combinatie met een batterij die pieken in de teruglevering opvangt, kan dat anders zijn.
De meeste agrarische en industriële bedrijven vallen buiten de voorrangscategorieën. Heb je een groot of groeiend verbruik, dan is het benutten van de ruimte binnen je huidige aansluiting meestal de snelste route.
Zo onderbouwt Encast jouw aanvraag
Encast rekent op basis van je eigen meetdata door hoe jouw batterij laadt en ontlaadt, en wat dat per kwartier met het net doet. Zo heb je voor jouw aanvraag de onderbouwing die de netbeheerder vraagt. Daarna stuurt de Stroombuffer de batterij zo aan dat hij binnen de afspraken met je netbeheerder blijft.